Thursday, September 13, 2018

ఉమాసహస్రం - 1.1.1 (కావ్యకంఠ గణపతి ముని)

🌺ఉమాసహస్రము🌺
ప్రథమశతకము, ప్రథమస్తబకము
౧వ శ్లోకము
🌺 
మూలము
అఖిలజగన్మాతోమా తమసా తాపేన చాకులానస్మాన్ ।
అనుగృహ్ణాత్వనుకమ్పాసుధార్ద్రయా హసితచన్ద్రికయా ॥౧.౧.౧॥

🌺
 పదవిభాగము
అఖిలజగన్మాతా ఉమా తమసా తాపేన చ ఆకులాన్ అస్మాన్ అనుగ్రుహ్ణాతు అనుకమ్పా-సుధార్ద్రయా హసితచంద్రికయా ॥౧.౧.౧॥

🌺
 అన్వయము
అఖిలజగన్మాతా ఉమా తమసా తాపేన చ ఆకులాన్ అస్మాన్ అనుకమ్పాసుధార్ద్రయా హసితచన్ద్రికయా అనుగృహ్ణాతు ॥౧.౧.౧॥

🌺
 ప్రతిపదార్థము
అఖిల-జగన్మాతా = సకలజగములకుతల్లియగు
ఉమా = ఉమాదేవి
తమసా = చీకటిచేత-అజ్ఞానము చేత
తాపేన చ = త్రివిధమయిన తాపముచేత
ఆకులాన్ = పీడింపబడ్డ
అస్మాన్ = మమ్ములను
అనుకమ్పా-సుధా-ఆర్ద్రయా = దయామృతముతో తడిసిన
హసిత-చన్ద్రికయా = నవ్వు అనెడి వెన్నెలతో
అనుగృహ్ణాతు = అనుగ్రహించుగాక

🌺
 తాత్పర్యము
సర్వలోకములకు తల్లియగు ఉమాదేవి చీకటి చేతను, అజ్ఞానము చేతను, అధ్యాత్మిక, అధిభౌతిక, అధిదైవికములు అనబడు మూడు తాపముల చేతను పీడింపబడిన మమ్ములను దయామృతముతో చల్లబడిన నవ్వు వెన్నెలతో అనుగ్రహించుగాక.

No comments:

Post a Comment