Friday, September 14, 2018

ఉమాసహస్రం - 1.1.3 (కావ్యకంఠ గణపతి ముని)

🌺ఉమాసహస్రము🌺
 ప్రథమశతకము, ప్రథమస్తబకము
౩వ శ్లోకము
🌺
మూలము
సాతత్త్వతః సమన్తాత్ సత్యస్య విభోస్తతా తపశ్శక్తిః ।
లీలామహిలావపుషా హైమవతీతనుషు కుణ్డలినీ ॥౧.౧.౩॥

🌺
 పదవిభాగము
సా తత్త్వతః సమన్తాత్ సత్యస్య విభోః తతా తపశ్శక్తిః లీలామహిలావపుషా హైమవతీ తనుషు కుణ్డలినీ ॥౧.౧.౩॥

🌺
 అన్వయము
సా తత్త్వతః సత్యస్య విభోః సమన్తాత్ వ్యాప్తా తపశ్శక్తిః భవతి లీలా-మహిలా-వపుషా హైమవతీ భవతి తనుషు కుణ్డలినీ భవతి ॥౧.౧.౩॥

🌺
 ప్రతిపదార్థము
సా = ఆ మహాశక్తి
తత్త్వతః = విచారదృష్టితో పరిశీలించుట వలన
సత్యస్య = సత్య స్వరూపుడగు
విభోః = సర్వవ్యాపకుడగు ఈశ్వరుని యొక్క
సమన్తాత్ = చుట్టును, అంతట
వ్యాప్తా = వ్యాపించిన
తపశ్శక్తిః = తపశ్శక్తి
భవతి = అగుచున్నది
లీలా-మహిలా-వపుషా = లీలార్థమయిన స్త్రీశరీరముచే
హైమవతీ = హిమవంతునిపుత్రి, పార్వతి
భవతి = అగుచున్నది
తనుషు = మానవులమయిన మన శరీరములయందు
కుణ్డలినీ = కుణ్డలినీ శక్తి
భవతి = అగుచున్నది

🌺
తాత్పర్యము
ఆ మహాశక్తి విచార దృష్టితో పరిశీలించినచో సత్యస్వరూపుడయిన సర్వవ్యాపకుడగు పరమేశ్వరుని చుట్టును వ్యాపించియున్న తపశ్శక్తియే, ఆమెయే లీలాస్త్రీ రూపధారిణియై హైమవతి లేదా పార్వతి అయినది.

🌺
విశేషవివరణ
ఈ శ్లోకమునందు మహాశక్తి మూడు విధములుగా నున్నదని చెప్పబడినది.
    ౧. సూర్యునకు కాంతివలే, అద్వితీయ సత్యస్వరూపుడగు పరమేశ్వరుని సహజసిద్ధమయిన సర్వవ్యాపిని యగు తపశ్శక్తి మహాశక్తికి మొదటి రూపము
    ౨. లోకానుగ్రహార్థము స్వీకరించిన పార్వతీరూపము రెండవది
    ౩. యోగులచే తెలియబడి తంత్ర శాస్త్ర ప్రసిద్ధమై సర్వదేహములందు ఉండు కుండలిని మూడవది.

No comments:

Post a Comment